Inleiding

Lage-rugklachten komen veel voor: ongeveer driekwart van alle mensen krijgt er in zijn leven mee te maken. Er wordt veel onderzoek naar gedaan, maar toch is in ruim 90 procent van de gevallen niet bekend wat de oorzaak is. ‘Het is in mijn rug geschoten’, is een veelgehoorde uitspraak, maar de vraag is wáárin dan precies en wat dat ‘schieten’ medisch gezien inhoudt.

Een zware spitaanval blijkt soms een hernia te zijn, dan is de diagnose duidelijk. Maar als het geen hernia is, tast men in het duister. Daarbij valt op dat er ook hernia’s voorkomen die niet met een spitaanval gepaard gaan, soms zelfs zonder dat men ooit rugpijn heeft gehad. Het intrigeerde ons dat de oorzaak zo vaak onbekend is en dat de logica lijkt te ontbreken. Niet alleen vanuit professionele interesse, ook omdat wij zelf meer dan eens te maken hebben gehad met spit en hernia.

Wij gingen daarom op zoek naar antwoorden. Door de inzichten vanuit onze verschillende vakgebieden (orthopedie, herniachirurgie, fysiotherapie, manuele therapie en bewegingswetenschappen) te combineren en door ‘out of the box’ te denken, kwamen mogelijke verklaringen van het fenomeen spit en andere onbegrepen rugklachten in beeld.

Om onze veronderstellingen te testen, hebben wij een 3d-geprint model vervaardigd van twee wervels waarin een kunstmatige tussenwervelschijf is gemonteerd. En wel zodanig dat de functie ervan overeenkomt met die in het menselijk lichaam. Hiermee konden wij eigenschappen van tussenwervelschijven aantonen die nog niet eerder zijn beschreven. Het werd ons gaandeweg duidelijk wat spit nou precies is, waardoor het wordt veroorzaakt en waarom hernia’s vaak sterk lijken op een zware spitaanval en soms totaal niet.

Onze zoektocht heeft niet alleen geleid tot meer inzicht in oorzaken, maar ook in preventie en therapie. Zo hebben we enkele nieuwe oefeningen bedacht waarmee zowel acute als chronische rugklachten soms verrassend snel zijn te verminderen.

Het is onze missie dat we met dit boek voor iedereen een helder beeld scheppen van wat er gebeurt als het iemand ‘in de rug schiet’, waardoor dit veroorzaakt wordt, hoe dit te voorkomen is en wat men kan doen om er zo snel mogelijk van te herstellen. Dat laatste geldt eveneens voor patiënten met een hernia of met chronische rugklachten.

Menno Iprenburg
Jan Willem Elkhuizen