Test van Ipel

Korte tijd na publicatie van ons boek bleek dat twee oefeningen die in het boek staan, gebruikt kunnen worden als ‘test‘ indien je ze in combinatie met elkaar uitvoert. Hier is door diverse therapeuten mee geëxperimenteerd en de resultaten zijn verrassend positief. Deze test zal in een volgende druk van het boek worden toegevoegd, maar staat hieronder alvast beschreven.

Achtergrond

In hoofdstuk 1.5 is uiteengezet hoe lekkages vanuit de kern naar de annulus ontstaan en hoe dat kan leiden tot extra spanning in de vezels van de annulus. Deze lekkages kunnen het bewegen van de discus belemmeren en stijfheid veroorzaken.

Doel

Het doel van deze test is om te bepalen of de discus ‘vrij’ kan bewegen, of dat er mogelijk sprake is van lekkages in de annulus. Daarbij kan de test een indicatie geven waar deze zich in de annulus bevinden.

Uitvoering

Er wordt gebruik gemaakt van een combinatie van twee oefeningen die in het boek staan beschreven (Figuur 70 en 71). De test moet twee keer worden uitgevoerd. Eerst met de ene schouder tegen de muur, daarna met de andere. Als er pijn in de rug of in een been is, begin dan met de minst pijnlijke zijde tegen de muur.

Figuur 88
De 1e stap: Beweeg de heup tegen de muur
Figuur 89
De 2e stap: Beweeg de heup langs de muur naar voren

Stap 1

Ga staan zoals hierboven afgebeeld in figuur 88. Benen gekruist: binnenste been naar buiten en de binnenste arm op de andere schouder. Beweeg met de heup naar de muur zover het gaat en duw daarbij met de hand in de zij.

Stap 2

Wanneer de heup de muur raakt, beweeg de heup dan langs de muur naar voren, zie figuur 89. Duw daarbij met de hand in de rug.

Uitleg stap 1

Door de benen te kruisen zakt het bekken aan de muurzijde naar beneden. Het bekken staat scheef en er ontstaat een zijwaartse kromming onder in de rug. Hierdoor worden de tussenwervelschijven als het ware ‘uitgeknepen’ naar opzij (richting de muur).

Uitleg stap 2

Door het bekken naar voren te bewegen wordt de lage rug extra hol gemaakt. Het gevolg is dat de tussenwervelschijven nu óók worden ‘uitgeknepen’ naar voren. De lekkages bevinden zich doorgaans schuin naar achteren in de annulus en kunnen op deze wijze schuin naar voren terug naar de kern worden gestuwd (zie voor meer info hoofdstuk 11.3).

Beoordeling en Vervolg

Beoordeling

Er zijn 4 mogelijke uitkomsten van de test:
1. De eindstand wordt niet bereikt en de patiënt voelt extra weerstand of pijn:
→ Test is positief

2. De eindstand wordt wel bereikt en de patiënt voelt extra weerstand of pijn:
→ Test is positief

3. De eindstand wordt bereikt zonder extra weerstand of pijn:
→ Test is negatief

4. De eindstand wordt niet bereikt en de patiënt voelt geen extra weerstand of pijn:
→ Test is onduidelijk *

* Er kan een andere reden bestaan waarom een beweging beperkt is. Zonder tekenen van pijn of extra weerstand, lijkt de discus lekvrij in die richting. Maar omdat de eindstand niet bereikt kan worden, is niet bekend of de discus ook in de eindstand geen klachten zou geven.

Opmerking
Voor een patiënt is het soms lastig vast te stellen of hun eindstand overeenkomt met wat het zou behoren te zijn. In geval van twijfel kan de beweging in de veronderstelde eindstand nog een beetje worden ‘aangezet’ om vast te stellen of de eindstand (toch) nog wat verder ligt en of er alsnog extra weerstand of pijn optreedt. Indien gewenst, kan een consult bij een in deze materie geschoolde therapeut zinvol zijn.

Vervolg

Bij een negatieve uitkomst (geen belemmeringen) hoeven er verder geen oefeningen gedaan te worden.

Bij een positieve uitkomst, ga dan oefenen in de richting die beperkt is. Gebruik dezelfde stappen 1 en 2 als in de test van Ipel, maar ga dan:

Rustig uithangen, met de hand drukkend op de rug, zodat je langzaam verder komt, of
Rustig herhalen, met de hand drukken op de rug, zodat je ook langzaam verder komt.

Een vlotte verbetering (de rug is binnen enkele minuten weer ‘los’), duidt op de discus als oorzaak: de lekkage is teruggedrongen en de discus kan weer makkelijker vervormen. Deze oefeningen mogen een beetje pijnlijk zijn, dat is vaak ook onvermijdelijk. Als snelle verbetering uitblijft: raadpleeg hoofdstuk 11.4 voor meer informatie.

NB: Er kunnen afwijkingen bestaan, zoals een stenose, die belemmeren dat de oefening goed kan worden uitgevoerd. Dit kan zich uiten in een scherpe pijn, of het verder in het been trekken van de pijn. Daarom geldt dat men moet stoppen met de oefening indien:

1. De pijn tijdens het oefenen naar het been trekt of verder het been in trekt.
2. Als de pijn duidelijk toeneemt

Daarnaast geldt het volgende advies:
Als de pijn ná het oefenen erger is dan vóór het oefenen, oefen dan een paar dagen niet en de volgende keer minder ver en/of minder lang.

Rechts en links

De oefening met de linker schouder tegen de muur kan lekkages terugdringen die zich rechts-achter in de annulus bevinden.

Figuur 90a
Als de rug scheef staat naar links (A), bevindt de lekkage zich meestal rechts-achter in de annulus (B+C).

Figuur 90b
Door te oefenen met de linker heup naar de muur en deze vervolgens langs de muur naar voren te bewegen, kan de lekkage terug gestuwd worden naar links-voor: richting de kern (B+C).

De oefening met de rechter schouder tegen de muur kan lekkages terugdringen die zich links-achter in de annulus bevinden.

Figuur 91a
Als de rug scheef staat naar rechts (A), bevindt de lekkage zich meestal links-achter in de annulus (B+C).

Figuur 91b
Door te oefenen met de rechter heup naar de muur en deze vervolgens langs de muur naar voren te bewegen, kan de lekkage terug gestuwd worden naar rechts-voor: richting de kern (B+C).

Door dichter bij de muur of er verder vanaf te staan, verandert de richting van terugdringen enigszins. Zo kan een oefening per persoon geoptimaliseerd worden, zie hoofdstuk 11. Oefen in de richting die het meeste resultaat geeft.

Preventie
De test van Ipel kan uitstekend worden gebruikt ter preventie. Dat kan op twee manieren:

  • Test dagelijks of de rug nog los is. Zo ja, er is geen actie nodig. Indien de rug niet vrij kan bewegen, doe de oefening in de richting die beperkt is.
  • Zodra de rug op enig moment gevoelig of pijnlijk wordt: doe de test en indien nodig, ook de oefening.
    Door lekkages in een vroeg stadium terug te dringen, kan serieuze schade worden voorkomen.

Achtergrond

Deze test maakt gebruik van, en bouwt voort op, de inzichten over eindstandoefeningen die zijn beschreven door Robin McKenzie, zie addendum IV. De 1e stap van deze test kan gezien worden als een modificatie van een oefening die deze auteur beschreef om een bekkenshift (scheef staande lage rug) te behandelen. De 2e stap kan gezien worden als een modificatie van een strekoefening van de rug.

Toch zijn er drie belangrijke verschillen met het werk van McKenzie:

1. Gekruist been
McKenzie doet de zijwaartse oefening tegen de muur met gestrekte benen, waardoor het bekken aan de muurzijde beperkt wordt in het naar beneden zakken. De zijwaartse buiging in de lage rug is geringer en de eindstand in deze richting kan minder snel gehaald worden.
Bij de test van Ipel wordt het binnenste been over het andere been geplaatst, waardoor het bekken wel naar beneden kan zakken. De zijwaartse buiging in de lage rug neemt toe en het uitknijpeffect kan groter zijn.

2. Combinatie voorwaarts en zijwaarts
Na stap 1+2 is er sprake van het tegelijk uitknijpen in zijwaartse en in voorwaartse richting. Hierdoor kunnen lekkages die zich schuin-achter in de annulus bevinden optimaal worden terug gedrongen naar de kern.
McKenzie maakt bij zijn corrigerende manoeuvre tegen de muur alleen gebruik van het zijwaartse effect. In andere houdingen oefent hij wel in de strekrichting, maar het effect is anders dan bij de gecombineerde beweging.

3. Andere methodiek
McKenzie doet diagnostisch onderzoek aan de hand van bewegingen in diverse richtingen, waarbij gekeken wordt welke oefeningen een positief of negatief effect hebben op het klachtenbeeld van de patiënt.
Bij de Test van Ipel wordt gekeken of de discus vrij kan bewegen: beweegt de rug soepel tot het eind of niet?

4. Verklaring
McKenzie verklaart het vaak opmerkelijk snelle effect van eindstandoefeningen door een verplaatsing van de discus. Daardoor zou er sprake zijn van minder druk op banden of andere weefsels buiten de discus. Een dergelijke verplaatsing is evenwel nooit aangetoond. In dit boek wordt het effect verklaard door het terugdringen van de naar de annulus gelekte kerninhoud. Het gaat daarbij om een proces binnen de discus, waarbij de gelekte kerninhoud vanuit de annulus terug wordt gedrongen naar de kern. Dit is door meerdere onderzoeken aannemelijk geworden.

Naam Ipel

De test is ontwikkeld door de auteurs van dit boek en de naam Ipel is de samenvoeging van de eerste letters van beide achternamen. Het is de ervaring van de auteurs dat met deze test veel beperkingen kunnen worden opgespoord en verholpen. Wetenschappelijk onderzoek zal moeten aantonen in welke mate dat het geval is en hoe valide de test is.